ΑΝΑΔΕΙΞΗ και ΑΣΤΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟΥ ΑΠΟΘΕΜΑΤΟΣ ΚΑΠΝΑΠΟΘΗΚΩΝ - ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΠΝΑΠΟΘΗΚΗΣ EOK ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΚΑΒΑΛΑΣ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ και ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ BLOCKCHAIN

Η εμπεριστατωμένη τεκμηρίωση, αποκατάσταση και διαχείριση αρχιτεκτονικών κελυφών σε εγκατάλειψη, με μεγάλη ιστορική, συμβολική και αρχιτεκτονική αξία αλλά ταυτόχρονα αρνητικό ενεργειακό αποτύπωμα στον χώρο ελκύει αυξανόμενο ενδιαφέρον σε διεθνές επίπεδο. Σε αυτό το πλαίσιο, προάγεται η συμμετοχική πολλές φορές ανάπλαση των υποβαθμισμένων αστικών περιοχών, στις οποίες εντάσσονται, με την προσέλκυση επιχειρηματικού ενδιαφέροντος για την εισαγωγή νέων, βιώσιμων χρήσεων, υπό το πρίσμα μιας αναδυόμενης νέας ταυτότητας της πόλης.

Η παρούσα πρόταση αποτελεί μια ολοκληρωμένη στρατηγική διαχείρισης ενός εμβληματικού κτιρίου καπνικής εγκατάστασης, Πρόκειται για την Καπναποθήκη του Εθνικού Οργανισμού Καπνού (ΕΟΚ), που βρίσκεται στην ευρύτερη περιοχή των παλιών Καπναποθηκών στο κέντρο της πόλης της Καβάλας: Η πρόταση περιλαμβάνει όλα τα στάδια, από την ενδελεχή μελέτη – τεκμηρίωση έως τις στρατηγικές αποκατάστασης, βιώσιμης επανάχρησης και ανάδειξης, στο πλαίσιο μιας πλήρους και λειτουργικής ένταξης στον αστικό ιστό αλλά και στο σύνολο των κοινωνικών αλλά και επιχειρηματικών πλεγμάτων της πόλης.

Το εγχείρημα ενισχύεται με τη χρήση της καινοτόμου τεχνολογίας blockchains, όσο και καινοτόμων βιοκλιματικών τεχνικών, για τη διαχείριση της ανάπλασης της Καπναποθήκης ΕΟΚ, την ενσωμάτωση της στις αστικές χρήσεις και την αναβάθμιση του δημόσιου χώρου που την περιβάλλει. Η ιδιαιτερότητα της πρότασης είναι ότι οι παρεμβάσεις επικεντρώνονται στο άνω τμήμα της Καπναποθήκης (4ος, 5ος, 6ος όροφος και δώμα), καθώς οι τρείς πρώτοι όροφοι χρησιμοποιούνται από υπηρεσίες του Δήμου Καβάλας. Η πρόταση επιχειρεί να εναρμονίσει τις προτεινόμενες χρήσεις με τις υπάρχουσες, αξιοποιώντας τα αποτελέσματα προηγούμενου έργου ανάδειξης Καπναποθηκών Δράμας, Καβάλας και Ξάνθης, χρηματοδοτούμενου από το Πράσινο Ταμείο, που μόλις ολοκληρώθηκε. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διατήρηση του συνόλου του μηχανολογικού εξοπλισμού επεξεργασίας καπνού, την εποχή λειτουργίας του καπνεργοστασίου, η διαχείριση του οποίου θα αποτελέσει σημαντική παράμετρο για την προστασία και ανάδειξη της συγκεκριμένης υλικής και άυλης βιομηχανικής κληρονομιάς. Το εγχείρημα ενισχύεται με τη χρήση καινοτόμων εργαλείων, που αφορούν τόσο την τεκμηρίωση – ανάδειξη, όσο και την αναπτυξιακή αξιοποίηση των αποτελεσμάτων. Επιπλέον το σύνολο των αποτελεσμάτων του έργου εντάσσεται στην προοπτική μιας άμεσης αναπτυξιακής αξιοποίησης του, ως μια ανοιχτή βάση δεδομένων με την εφαρμογή του συστήματος blockchain. Βασικοί στόχοι του έργου είναι: 

1. Η ενίσχυση της συλλογικής μνήμης της πόλης και η ενσωμάτωση της βιομηχανικής κληρονομιάς στην ταυτότητά της. 
2. Η εμπεριστατωμένη τεκμηρίωση της αρχιτεκτονικής και της λειτουργίας του. 
3. Η αξιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και η ανάδειξη της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας (branding) της πόλης με την ένταξη της συγκεκριμένης περίπτωσης μελέτης σε πολιτιστικές και τουριστικές διαδρομές και την προσέλκυση επισκεπτών (πολιτισμικός τουρισμός). 
4. Η αποκατάσταση ενός εμβληματικού κτιρίου, συνυφασμένου με την ιστορία του καπνού και την γενικότερη ταυτότητα της πόλης και η αισθητική αναβάθμιση του ευρύτερου περιβάλλοντος χώρου του 
5. Η απόδοση του ιστορικού κτιρίου στο κοινό και η λειτουργική ένταξή του στον αστικό ιστό αλλά και στο σύνολο των κοινωνικών και επιχειρηματικών πλεγμάτων της πόλης. Η εξασφάλιση χώρων για κοινωφελείς εγκαταστάσεις ή άλλες δημόσιες χρήσεις σε μια περιοχή με αυξημένη κτιριακή πυκνότητα 
6. Η διερεύνηση και η εφαρμογή καινοτόμων πρακτικών και συστημάτων, με προτεραιότητα στην ενεργειακή απόδοση, στην εκμετάλλευση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και νέων ψηφιακών τεχνολογιών, καθώς και στην περιβαλλοντική αναβάθμισή του κτιρίου, σύμφωνα με τις αρχές της κυκλικής οικονομίας. Στόχος είναι η μετατροπή της ιστορικής καπναποθήκης σε κτίριο χαμηλών εκπομπών άνθρακα, σύμφωνα με τις στρατηγικές και τους στόχους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για απανθρακοποίηση και κλιματικά ουδέτερη Ευρώπη έως το 2050. 
7. Η αναβάθμιση του δημόσιου περιβάλλοντα χώρου του κτιρίου και η ενσωμάτωσή του στις αστικές χρήσεις, με την εφαρμογή βιοκλιματικών κριτηρίων για μετρίαση του φαινομένου της αστικής θερμικής νησίδας στην περιοχή. 
8. Η εφαρμογή καινοτόμων βιοκλιματικών πρακτικών, που θα οδηγήσουν στην ενεργειακή εξοικονόμηση και την περιβαλλοντική αναβάθμιση, στο πλαίσιο της επανάχρησης του κτιρίου 
9. Η διερεύνηση καινοτόμων μηχανισμών χρηματοδότησης, με την τεχνολογία blockchains (πχ crowdfunding σε συνδυασμό με την ιδιωτική επιχειρηματικότητα, smart contracts κ.α.).